Evolution News sitesinden yine pek çok yerde okuyamayacaginiz güzel bir yazı çeviriyorum, bilenler bilir cevirilerim motomot ceviriler degil. Kelimelere ana görüşü sakatlamadan anlamlar yükleyebiliyorum.

Bugünkü makalede Profesör Casey Luskin Kambriyen donemi icin evrimcilerin caresizce sigindigi masallardan biri olan oksijen artisi teorisini ve onun argumanlarini incelemiş. Evrimciler bu donemde onlarca farklı birbirinden bayağı farklı fenotiplere sahip canlıların hızlı bir sekilde ortaya cikmasi konusu icin umutsuzca teoriler üretmekte ve bunları hiçbir bilimselliği olmamasına rağmen bunları birer gercek gibi sunmaktadırlar. Prof Luskin evrimcilerinin Kambriyen donemi ile ilgili inanclarinin en onde geleni olan Oksijen teorisi ile bir kez daha tesadüfi evrim inancının salt bir natüralist inanc oldugunu gösteriyor.

Oksijen teorisine Gore yeryüzünde ve denizlerde birden bire hızlı bir sekilde artan oksijen Kambriyen doneminde inanılmaz mutasyon hızlarına sebebiyet verdi ve boylelikle onlarca farklı harika vücut planı muhteşem biyolojik işleyişleriyle dünyada yerini Aldi. Kelli felli beyaz onluklu adamlar Boyle hikayeleri bilim kisvesi ile anlatınca insanlar adeta hipnoz oluyor ve bunlara inanabiliyor, gelin ben iddialarını daha anlasilabilir bir sekilde anlatayım:

Bir mahalemiz var ve mahallede 50 farklı cocuk olsun. Bu mahalleye birden bire yeryüzünde ki normal oranların binlerce kat üstünde oksijen artisi yaşansın. Bu mahallede farklı sac ve deri rengine sahip çocukların haftalar içerisinde tavuk, balık, inek, kus, kurbağa vb. hayvanlara donusutugnu hayal edin. İşte oksijen teorisi ile kastettikleri budur.Bildiginiz mucize yahu mucize, oksijen bilgi üretmez, oksijen bir gazdan ibarettir ve en iyi haliyle rastgele degisimlere sebep olabilir.

Yeryuzunde tesadüf hiçbir şey üretmedi, üretemedi. Sizide sevdiğiniz her seyide Yüce Allah yarattı

Hemen simdi kalkıp Yüce Allahi tanımaya calisin, Onu tanidikca anlayisiniz artacak anlayisiniz arttikca onun sevgisini kazanma sansiniz da artacak, bunu heba etmeyin.

Allah’tan başka taptıklarınız sizin gibi kullardır. Eğer doğru iseniz, hemen onları çağırın da size icabet etsinler. Araf 194

Yazının orijinali icin : https://scienceandculture.com/2026/01/new-paper-has-bad-news-for-popular-oxygen-theory-of-the-cambrian-explosion/

Evrimciler Icin Acikli Kesifler, Oksijen Artisi Senaryoları Kambriyeni Aciklamaktan Çok Uzak

Casey Luskin – 9 Ocak 2026
Evrim, Akıllı Tasarım, Paleontoloji

Yıllardır evrimsel biyologlar, yaklaşık 520–530 milyon yıl önce gerçekleşen ve birçok büyük hayvan filumunun fosil kayıtlarında ani ve öncüsüz biçimde ortaya çıktığı Kambriyen patlaması olgusuyla mücadele ediyor. Stephen Meyer, bu konuyu 2013’te yayımlanan çok satan kitabı Darwin’s Doubt’ta ele almıştı. Ben de o kitabın yazım sürecinde araştırma asistanı olarak görev yapmıştım.

Meyer’in kitabı yayımlanmadan hemen önce, Kambriyen paleontolojisinin önde gelen iki ismi Douglas Erwin ve James Valentine’ın The Cambrian Explosion (Kambriyen Patlaması) adlı kitabı yayımlandı. Daha önce burada da aktardığım gibi, bu kitap Meyer’in temel tespitlerini doğruluyordu: Kambriyen patlaması, yaşam tarihinde gerçek bir olaydı ve birçok büyük hayvan grubunun hızlı ve ani biçimde ortaya çıkışını temsil ediyordu.

Daha da ilginci, kitap Kambriyen patlamasının evrimsel açıdan hâlâ çözülememiş ciddi problemler barındırdığını açıkça kabul ediyordu:

“Kambriyen sırasında gözlemlenen morfolojik çeşitlilik iki çözümsüz soruyu gündeme getirir. Birincisi, büyük kladlar arasındaki morfolojik boşlukları hangi evrimsel süreç oluşturmuştur? İkincisi, bu vücut planlarının morfolojik sınırları neden yarım milyar yıl boyunca görece sabit kalmıştır?”
(s. 330)

Kolay Yoldan Kaçamak Cevaplar

Erwin ve Valentine’ın bu dürüst yaklaşımını her zaman takdir etmişimdir. Ancak evrimi savunan birçok kişi, bu derin sorulara kolay ve hızlı cevaplar vermeyi tercih ediyor. Onlara göre Kambriyen patlamasını tetikleyen bir “anahtar faktör” vardı ve bu faktör, Kambriyen’den hemen önce atmosferde yaşanan ani oksijen artışıydı.

Birçok evrimsel biyolog için bu iddia yeterli görülüyor; oksijen artışı adeta her şeyi açıklıyormuş gibi sunuluyor. Oysa daha önce defalarca vurguladığımız gibi, oksijen yeni genetik bilgi üretmez. Halbuki Kambriyen patlamasında ortaya çıkan hayvan gruplarını açıklayabilmek için tam da böyle bir bilgi artışına ihtiyaç vardır.

David Coppedge, yıllardır “Oksijen Teorisi”ni eleştiren önemli çalışmalara imza attı ve bu yaklaşımı bir keresinde şöyle özetlemişti:

“Tercümesi şu: Oksijen Kambriyen patlamasına neden olmadı. Sadece hayvanlara ‘hareket edebilme enerjisi’ verdi. Peki o hâlde Kambriyen patlamasına ne neden oldu? Cevap yok.”

Tetik Mekanizması Kilitleniyor

Şimdi ise oksijenin Kambriyen patlamasını tetiklediği iddiası yeni bir darbe daha almış durumda. Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) dergisinde yayımlanan yeni bir makale — “Breathing life into the boring billion: Direct constraints from 1.4 Ga fluid inclusions reveal a fair climate and oxygenated atmosphere” — oksijenin Kambriyen’den çok daha önce yüksek seviyelerde olabileceğini gösteriyor.

Temel bulgular oldukça net. Gizmodo bunu şöyle özetliyor:

Araştırmacılar, Kanada’daki kaya tuzu (halit) kristallerinde hapsolmuş 1,4 milyar yıllık gaz ve sıvıları inceledi. Sonuçlar şaşırtıcıydı: “Sıkıcı milyar yıl” olarak adlandırılan bu dönemde atmosferde beklenenden çok daha fazla oksijen vardı.

1,4 milyar yıl önce, Kambriyen patlamasından yaklaşık 800 milyon yıl daha eski bir dönemdi. Eğer oksijen gerçekten bu kadar güçlü bir tetikleyici idiyse, şu soru kaçınılmaz hâle geliyor:

O hâlde neden bu kadar erken dönemde karmaşık hayvanlar ortaya çıkmadı?

Gizmodo sorunun özünü şöyle ifade ediyor:

“Atmosfer, günümüzdeki oksijen seviyesinin yaklaşık %3,7’sine sahipti. Bu ilk bakışta düşük görünebilir, ancak beklenenden çok daha yüksektir. O dönemde yaşam bakteriler tarafından domine ediliyordu ve kırmızı algler yeni yeni ortaya çıkıyordu. Oysa bu oksijen seviyeleri, hayvanlar ve bitkiler gibi karmaşık yaşam formlarını destekleyebilecek düzeydeydi — ama bu canlılar ancak 800 milyon yıl sonra ortaya çıktı.”

Neden Bu Kadar Gecikme?

Araştırmacılar bu durumu, “geçici bir oksijenlenme olayı” ile açıklamaya çalışıyor. Jeologların alaycı biçimde “sıkıcı milyar yıl” dediği bu dönemin genel olarak düşük oksijenli ve durağan olduğu, ölçümlerin ise sadece kısa süreli bir yükselişi yansıttığı öne sürülüyor.

Rensselaer Politeknik Enstitüsü’nün basın bülteni de aynı yaklaşımı benimsiyor:

“Eğer hayvan yaşamını destekleyecek kadar oksijen vardıysa, neden hayvanlar bu kadar geç ortaya çıktı?”

Araştırmacı Park şöyle diyor:

“Bu örnek, jeolojik zamanın sadece bir anlık kesitini yansıtıyor olabilir. Bu dönem, düşük oksijen seviyeleri ve sınırlı evrimsel değişimlerle karakterize edilen ‘sıkıcı milyar yıl’ olarak biliniyor.”

Teknik makale ise şu tespiti yapıyor:

“Sonuçlarımız, atmosferik oksijen seviyelerinin — en azından geçici olarak — erken hayvanların metabolik ihtiyaçlarını çok önceden karşıladığını göstermektedir. … Bu durum, hayvanların ortaya çıkışından çok önce, orta dereceli bir iklim ve yeterli oksijenle karakterize edilen bir Dünya sistemine işaret etmektedir.”

Geçici Oksijen mi, Yanlış Tetik mi?

Yazarlar, oksijen artışının sadece “geçici” olduğunu savunarak oksijen-tetikleyici modelini kurtarmaya çalışıyor. Elbette bu ihtimal tamamen göz ardı edilemez. Ancak ben başka bir açıklamanın çok daha makul olduğunu düşünüyorum:

Belki de oksijen, Kambriyen patlamasının gerçek nedeni değildir.

Oksijen, karmaşık hayvan yaşamı için gerekli olabilir; ancak kesinlikle yeterli değildir. Oksijen tarih boyunca istediği kadar artsın, hayvanlar asıl tetik devreye girmedikçe ortaya çıkmayacaktır.

Çünkü:

1. Kambriyen patlamasında binlerce yeni genin ortaya çıkması gerekmektedir.

2. Bu genler, muazzam miktarda yeni genetik bilgi içerir.

3. Bilgi, bilinen tüm deneyimlerimize göre, zihinden kaynaklanır.

Bu nedenle, Kambriyen patlamasının ardındaki gerçek tetikleyicinin, atmosferdeki oksijen kısmi basıncından (pO₂) çok daha güçlü bir şey olduğu kanaatindeyim.

Tetikleyici Model Sorgulanıyor

Makalenin kendisi bile, eğer bu yüksek oksijen seviyeleri uzun süre devam ettiyse, oksijen-tetikleyici görüşün ciddi biçimde sorgulanacağını kabul ediyor:

“Sonuçlarımız, atmosferik pO₂’nin — en azından geçici olarak — erken hayvan solunumu için gerekli eşikleri aştığını doğrulamaktadır. Ancak bu oksijen seviyeleri yüz milyonlarca yıl boyunca devam ettiyse, hayvan evrimini yönlendiren etkenin oksijen olduğu görüşü ciddi biçimde sorgulanmalıdır.”

Yazarlar bu sorgulamadan kaçınmak istedikleri için “geçici oksijen” yorumunu tercih ediyorlar. Ancak her hâlükârda, bu bulgular Kambriyen öncesinde oksijenin hayvan yaşamı için daima yetersiz olduğu iddiasını açıkça çürütmektedir.

Ve en önemlisi:
Bu veriler, oksijenin Kambriyen hayvanlarını meydana getirmek için gereken yeni genetik bilgiyi nasıl ürettiğiniaçıklamaya hiç yaklaşamamaktadır.